|
autorzy tekstu: Justyna Cząstka i Piotr Kłapyta Roman Kumłyk – to najbardziej znany huculski muzyk i multiinstrumentalista. Urodził się w 1948 r. W Jasieniowie Górnym - Pohar na Huculszczyźnie. Swoje dzieciństwo spędził u krewnych – wuja, muzyka, który uczył go z powodzeniem gry na skrzypcach. Rodzice zostali zesłani na wschód przez Sowietów. W 1968 – opuścił Huculszczyznę i wyjechał na Krym, gdzie zdobył zawód elektryka i ukończył średnią szkołę muzyczną. Pracował także na statkach jako specjalista od chłodni okrętowych. Po ośmiu latach powrócił w rodzinne strony i zamieszkał w centrum Werchowyny (Żabiego). Wówczas zaprzyjaźnił się z legendarnym mistrzem muzyki huculskiej – Wasylem Hrymaljukiem (Mohurem). Mohur – wziął udział w słynnym filmie S. Paradżanowa – „Cienie Zapomnianych Przodków”. Roman Kumłyk ze względu na swoje wykształcenie muzyczne nie należy do typowych ludowych samouków. Ukończył także kurs dyrygenta chóru i prowadził przez 12 lat kilkunastoosobową orkiestrę przy Spółdzielni Handlowej w Żabim. Dodatkowo tworzy własne aranżacje muzyczne oparte na melodiach huculskich. Roman w różnorodny sposób urozmaica swoje występy: prezentuje tradycyjne instrumenty,rozbawia widownie anegdotami i żarcikami oraz prowadzi warsztaty tradycyjnego tańca huculskiego. Przez trzydzieści lat gromadził prywatnie zbiory etno – muzykologiczne (stroje, rękodzieło, ceramikę, książki, nuty, instrumenty), które pozwoliły mu na stworzenie we własnym domu małego muzeum huculskiego. Za swoje zasługi, poświecenie i walkę o utrzymanie oraz dowartościowanie tradycji swojego regionu został odznaczony orderem Zasłużonego Działacza na rzecz Kultury Ukrainy. Z Polską związany jest w sposób szczególny. Grywa tu kilka razy w roku (Mikołajki Folkowe, Dni Ukrainy, Krakowski festiwal „Rozstaje”). Nagrał w 2000 pod patronatem Towarzystwa Karpackiego kasetę i płytę z muzyką huculską. Współpracował z Radiowym Centrum Kultury Ludowej, Ośrodkiem Praktyk Teatralnych "Gardzienice", Filharmonią Warszawską i Lubelską, a także realizował projekt muzyczny wspólnie z Orkiestrą Świętego Mikołaja (więcej informacji o tym projekcie, a także próbki utworów można znaleźć na stronie http://www.mikolaje.lublin.pl:1080/mikolaje/muzyka/koncerty/newest_pl.html).
Roman Kumłyk jest twórcą zespołu Czeremosz. Kapela ta wykorzystuje oprócz repertuaru tradycyjnego także i aranżowany, który czerpie z bogactwa melodii pochodzących z regionów sąsiadujących z Huculszczyzną (Bukowina, Rumunia, Zakarpacie, Pokucie). Repertuar ten obejmuje melodie: huculskie, węgierskie, bukowińskie, rumuńskie oraz cygańskie i żydowskie. Wartość zespołu Czeremosz polega nie tylko na doskonałym opanowaniu warsztatu technicznego i stylistycznego tych regionów, ale przede wszystkim na świadomości stylu własnego, bez zatracenia jego autentycznych cech. Wyjątek stanowi repertuar wykonywany podczas koncertów, podczas których stosuje aranżacje melodii huculskich. Wiele przykładów takich aranżacji muzycznych autorstwa R. Kumłyka (2000) znajduje się na nagraniu kompaktowym zespołu Czeremosz. W czasie wesel zespół zachowuje tradycyjny styl. Obecny skład kapeli huculskiej to: skrzypce (skrypka), cymbały, sopiłka, bęben (buben), czasem dodatkowo akordeon (bajan). W czasach dawniejszych zespół składał się z I i II skrzypiec, którym towarzyszyły dudy. Potwierdza to literacki przekaz B. Hacqueta z podróży na Huculszczyznę odbytej pod koniec XVIII w. Skrzypce spełniały wówczas w kapeli odmienne role. Drugie skrzypce pełniły funkcję towarzyszącą w stosunku do pierwszych - prowadzących główną melodię. Gdy zabrakło tych drugich, to muzykant grający na I skrzypcach akompaniował sobie głosem. Praktyka ta jednak zupełnie zanikła. Przed I wojną światową podstawowy skład kapel obejmował już: skrypki, cymbały, sopiłkę. Po I wojnie został uzupełniony o buben i w takiej formie przetrwał do czasów współczesnych. Obecnie tradycyjna kapela została wzbogacona o dodatkowy instrument - bajan (akordeon). Starszy skład zespołu z przed I wojny, określano mianem - troista muzyka. Termin ten nie został jednak nadany przez Hucułów. Wprowadzili go na początku XX wieku badacze w odniesieniu do wiejskich kapel instrumentalnych złożonych z trojga muzyków.
Na Festiwal Kultury Huculskiej w Krakowie Roman Kułmyk oraz zespół Czeremosz przyjadą wraz z grupą Wipcze. Zespół Wipcze pochodzi z Werchowyny, a jego nazwa wzięła się od przysiółka tej miejscowosci, położonego wśród gór na północ od doliny Czeremoszu. Wipcze słynie z najlepszych tancerzy w regionie werchowyńskim. Głównym zalożeniem zespolu jest wykonywanie tańcow w sposób jak najbardziej tradycyjny. W skład zespolu wchodzą dwa pokolenia młodsze i starsze. Na swoim koncie zespół ma występy na Festiwalach Huculskich w Werchowynie, Kołomyi i Rachowie, a także na Festiwalu Ziem Górskich w Zakopanem. Szefem zespołu jest Michaiło Wandzurak, bereza kolędnikow z Werchowyny.
|